تبلیغات
ازدواج سالم و پایدار - اقسام ازدواج و تحقیقی در مورد ازدواج موقّت...
 
ازدواج سالم و پایدار
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : "خلیل"
پیوندها
نویسندگان
لینک های ویژه
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
کد حباب و قلب
اقسام ازدواج
و تحقیقی در مورد صیغه و ازدواج موقّت
      اگر چه هر کدام از ازدواج موقّت و ازدواج دائم را بعضی ماهیتی مستقلّ و جدا گانه دانسته و قسیم نکاح و عقد ازدواج نمی دانند، ولی ظاهر امر اینست که ازدواج موقّت و ازدواج دائم دو قِسم و دو نوع از اقسام و انواع عقد ازداج می باشد، و به عبارت دیگر، عقد ازدواج به دو قِسم تقسیم می شود.

اقسام عقد ازدواج

     1 - ازدواج موقّت: که به آن عقد انقطاعی، مُتعه و اصطلاحاً صیغه هم می گویند، و دارای زمان و وقت مشخّص و معیّن و نیز اُجرت مشخّص و معیّن می باشد. یعنی مدّت و اُجرت معیّن و مشخّص از شرائط صحّت این نوع عقد است.

    2 - ازدواج دائم: که زمان معیّن و مشخّصی ندارد و ابدی، دائمی و مادامُ العُمر است.

عقد موقّت، انقطاعی یا صیغه

     در این مقوله به قدر وُسع و بَضاعَتمان ابتداءً به بحث و بررسی یکی از دو نوع ازدواج یعنی ازدواج موقّت و عقد انقطاعی و صیغه می پردازیم، باشد که اِن شاءَالله در مَنظر خوانندگان محترم و بزرگوار قبول اُفتد.

     ازدواج موقّت به این معنی است که زن و مردی برای مدّتی معیّن و با اُجرتی مشخّص و معیّن، چه کوتاه مدّت و چه بلند مدّت، به عقد زوجیَّت همدیگر در می آیند و فقط تا زمانی که مدّت عقد تمام نشده، با هم زن و شوهرند و بعد از اتمام مدّت توافق شده بر همدیگر حرام شده و عُلقۀ زوجیَّت پایان می یابد. مثلا اگر برای مدّت 10 روز ازدواج کرده باشند، بعد از پایان مدّت 10 روز، دیگر نسبت به هم محرم نیستند.

     در ازدواج موقّت یا همان صیغه، رضایت زن و مرد و خواندن صیغه عقد موقّت با الفاظی دالّ بر ازدواج موقّت است و نیز مشخّص کردن مهریه یا اُجرت و مدّت، لازم است.

     ازدواج‌ موقّت‌ كه‌ رابطه‌ زوجیَّت‌ بین‌ زن‌ و مرد در مدّت‌ معیّن‌ است‌ به‌ وسیله‌ عقد محقّق‌ می‌گردد و چون‌ ازدواج‌ موقّت‌ یکی از عقود است‌ باید علاوه‌ بر شرایط عمومی برای صحّت‌ عقد، دارای شرایط مخصوص‌ به‌ خود نیز باشد که در اینجا به آن اشاره می کنیم.

شرائط صحّت عقد موقّت و صیغه

     1 - قصد اِنشاء: قصد اِنشاء زوجین‌ یا وکیل آنها در صیغه موقّت از شرایط صحّت‌ عقد است‌. لذا اگر مرد و زن‌ خودشان مجری صیغه عقد موقّت هستند، باید قصد اِنشاء داشته‌ باشند یعنی‌ قصد و نیَّتشان این باشد که در همان لحظه عُلقۀ زوجیَّت را ایجاد می کنند نه اینکه خبر از ایجاد زوجیَّت بدهند، چون ظاهر معنای عبارات زَوَّجتُ، اَنکَحتُ و مَتَّعتُ، صیغه ماضِی بوده و به معنای خبری می باشد.

     پس باید زن‌ با گفتن‌ « زَوَّجتُکَ نَفسِی فِی المُدَّةِ المَعلُومَةِ، بِالاُجرَةِ المَعلُومَةِ یا اَنکَحتُکَ نَفسِی فِی المُدَّةِ المَعلُومَةِ، بِالاُجرَةِ المَعلُومَة و یا مَتَّعتُکَ نَفسِی فِی المُدَّةِ المَعلُومَةِ، بِالاُجرَةِ المَلُومَةِ » قصدش‌ این‌ باشد كه‌ خودم را برای مدّت معیّن مثلاً 10 روز و اُجرت و مهریه معیّن مثلاً پنجاه هزار تومان همسر تو قرار می دهم و مرد نیز با گفتن‌
« قَبِلت‌ُ التَّزوِیج‌َ یا قَبِلتُ النِّکاحَ و یا قَبِلتُ المُتعَةَ فِی المُدَّةِ المَعلُومَةِ بِالاُجرَةِ المَعلُومَةِ »
زن‌ بودن‌ او را به مدّت معیّن و با اُجرت و مهریه معیّن و مشخّص برای خود قبول‌ نماید.  و اگر وكیل‌ مرد و زن‌ صیغه‌ را می‌خوانند، باید  قصدشان این‌ باشد كه‌ مُوَکِّل و مُوَکِّلَۀ خود را زن‌ و شوهر قرار می دهم. پس اگر عقد بدون قصد اِنشاء باشد، مثلاً شوخی کند یا به صورت خبری اجرا شود، عقد باطل خواهد بود.

     2 - رضایت طرفین عقد: رضایت طرفین عقد هم همچون قصد اِنشاء جزء شرائط صحّت عقد موقّت می باشد. بنابراین‌ اگر زن‌ و مرد راضی به‌ عقد صیغه موقّت نباشند یا اینكه‌ یكی از طرفین‌، مورد اجبار و اكراه‌ قرار گرفته‌ باشد، این‌ شرط صحّت‌ ازدواج‌ موقّت‌ رعایت‌ نشده‌ و عقد باطل‌ می باشد.

     3 - ایجاب‌ و قبول‌: ایجاب‌ عبارت‌ است‌ از اعلام‌ قصد ازدواج‌ موّقت زن به مخاطب‌ خود که مرد باشد و اگر زوجین وکیل دارتد، وکیل یا وکیل ها زوجیت مُوقّت مُوَکِّلَة را به مُوَکِّل اعلام نمایند، و قبول عبارت‌ از اعلام‌ پذیرش‌ امر زوجیت است‌ و ایجاب‌ عموما از طرف‌ زن‌ یا وکیل زن و قبول‌ از طرف‌ مرد یا وکیل مرد می باشد.

     4 - توالی ایجاب‌ و قبول‌: برای اینكه‌ اراده‌ هر دو طرف‌ در نظر عُرف‌ مربوط به‌ هم‌ باشد و فاصله‌ بین‌ ایجاب‌ و قبول‌ امكان‌ توافق‌ واقعی زوجین‌ را بر هم‌ نزند، هم در شرع مقدس اسلام و هم از نظر قانون، در ماده‌ 1065 قانون‌ مدنی تصریح‌ شده‌ است‌ كه‌: توالی عرفی ایجاب‌ و قبول‌ شرط صحّت‌ عقد است‌. یعنی قبول‌ باید در زمانی‌ گفته‌ شود كه‌ عرف‌ آن‌ را متوالی و مربوط به‌ ایجاب‌ بداند.

     5 - شرایط عاقد در ازدواج یا صیغه موقّت: عاقد یعنی کسی که صیغه ازدواج را جاری می کند چه ازدواج موقّت یا دائم، باید عاقل‌، بالغ‌ و قاصد باشد. پس بنابر این اجرای صیغه عقد توسط دیوانه، کودک و غیر بالغ و نیز کسی که در حال مستی یا شوخی عقد را جاری می کند و نیز کسی که نسبت به قصد اِنشاء، مدّت و زمان و اُجرت در صورتی که عقد موقّت است توجّهی ندارد، عقد باطل می باشد.

     در نتیجه‌ كسیی كه‌ صیغه‌ عقد ازدواج‌ موقّت‌ را جاری می کند، چه‌ برای خودش‌ و چه‌ به‌ وكالت‌ از طرف‌ زوجین‌ یا از طرف‌ یكی از زوجین‌ یا ولی یكی از زوجین‌، باید دارای شرایط فوق باشد. لذا اگر دختر و پسری كه‌ نا بالغ‌ هستند یا عاقل‌ نیستند و یا قصد نداشته‌ باشند، صیغه‌ عقد ازدواج‌ موقّت‌ را جاری نمایند، مثلاً در حال مستی یا شوخی عقد را جاری می کنند، این‌ عقد باطل‌ است‌.

     6 - تعیین‌ زن‌ و شوهر در اجرای عقد در صورتی که وکیل اجرای صیغه را به عهده دارد: تعیین‌ زن‌ و شوهر به‌ نحوی كه‌ برای هیچ‌ یک از طرفین‌ در شخص‌ طرف‌ دیگر شبهه‌ نباشد شرط صحت‌ نكاح‌ است‌. یعنی وکیل زن و وکیل مرد یا اگر یک نفر از هم از طرف زن و هم از طرف مرد وکیل است، زن و مردی را که تصمیم دارند به عقد همدیگر در آورند باید مورداً و مصداقاً در نظر و ذهنشان مشخّص و معیّن باشند.

     یكی از شرایط صحّت‌ عقد ازدواج‌ موقّت‌ تعیین‌ مرد و زن‌ است‌ به‌ نحوی كه‌ موجب‌ اشتباه‌ نشده‌ و كاملا معین‌ باشد. لذا چنانچه‌ وكیل‌ مرد و زن‌ و یا ولی آنها می خواهند صیغه‌ عقد ازدواج‌ موقّت‌ را جاری نمایند، باید زن‌ و شوهر را در عقد، معیّن‌ نمایند و این‌ ممكن‌ است‌ با بردن‌ اسم‌ آنها و یا با اشاره‌ به‌ آنها صورت‌ پذیرد به‌ طوری كه‌ برای طرف‌ دیگر در عقد جای هیچ گونه‌ شک و شبهه‌ای باقی نماند.

     بنابر این‌ چنانچه‌ مردی دارای چند دختر باشد و به‌ زوج بگوید یكی‌ از دخترانم‌ را به‌ عقد تو در آوردم‌ به‌ لحاظ آنكه‌ معیّن‌ نیست‌ كدام‌ دختر را به‌ عقد وی در می آورد، این‌ عقد باطل‌ و بلااَثر است‌.

     7 - عدم تعلیق‌ در ازدواج‌ موقّت‌: هم از نظر شرعی و هم در ماده‌ 1068 قانون‌ مدنی‌ تعلیق‌ در عقد، موجب‌ بطلان‌ است‌. تعلیق‌ در لغت‌ به‌ معنی بلاتكلیف‌ نهادن‌ یک كار است‌ به‌ طوری كه‌ نفیاً و اثباتاً تصمیمی راجع‌ به‌ آن‌ نگرفته‌ باشد. مانند اینكه‌ مرد به‌ زن‌ بگوید تو را به‌ زوجیت‌ خود برگزیدم‌ اگر از سفر برگشتم‌ یا اینكه‌ زن‌ به‌ مرد بگوید: خود را به‌ عقد ازدواج‌ موقّت‌ تو درآوردم‌ اگر فردا هوا آفتابی باشد و ابر نباشد. در مثال‌های فوق‌ چون‌ عقد ازدواج‌ موقّت‌ معلّق‌ به‌ شرطی است‌ كه‌ مجهول‌ است‌ لذا صیغه موقّت‌ باطل‌ است‌.
        نحوه‌ خواندن‌ صیغه‌ ازدواج‌ موقّت‌

     الف) در صورتی که زن‌ و مرد خودشان‌ مجری صیغه هستند: اگر خود زن‌ و مرد بخواهند صیغه‌ عقد ازدواج‌ موقّت‌ را جاری کنند، بعد از آن كه‌ مدّت‌ و اُجرت یا مهریه و نحوه پرداخت آن را معیّن‌ كردند.

     زن می گوید: « زَوَّجتُکَ نَفسِی‌ فِی المُدَّةِ المَعلُومَةِ عَلَی المَهرِ المَعلُوم‌ِ یا بِالاُجرَةِ المَعلُومَةِ » یعنی‌ من‌ خودم‌ را به‌ زوجیت تو در مدّت‌ معیّن‌ و با مَهریه و اُجرت معیّن‌ درآوردم‌، سپس بدون‌ فاصله‌ مرد می گوید: « قَبِلتُ » یعنی قبول‌ كردم‌.

     زن می گوید: « اَنکَحتُکَ نَفسِی فِی المُدَّةِ المَعلُومَةِ، عَلَی المَهرِ المَعلُومِ یا بِالاُجرَةِ المَعلُومَة » یعنی من خودم را به نکاح تو در مدّت معیّن و با مهریه و اُجرت معیّن در آوردم، سپس مرد بدون فاصله می گوید: « قَبِلتُ » یعنی قبول کردم.

     زن می گوید: « مَتَّعتُکَ نَفسِی فِی المُدَّةِ المَعلُومَةِ، عَلَی المَهرِ المَعلُومِ یا بِالاُجرَةِ المَلُومَةِ » یعنی من خودم را به مُتعة تو در مدت معیّن و با مهریه و اُجرت معیّن در آوردم، سپس مرد بدون فاصله می گوید: « قَبِلتُ » یعنی قبول کردم.

     ب) در صورتی که زوجین شخص دیگری را وكیل‌ اجرای عقد كنند: اگر زوجین، شخص‌ دیگری را وكیل‌ كنند كه‌ صیغه‌ ایجاب‌ و قبول‌ عقد ازدواج‌ موقّت‌ را جاری نماید.

     در این‌ صورت‌، ابتدا وكیل‌ زن‌ به‌ وكیل‌ مرد می گوید: « مَتَّعت‌ُ مُوَكِّلَتِی مُوَكِلَکَ فِی المُدَّتةِ المَعلُومَةِ عَلَی المَهرِ المَعلُوم‌ِ یا بِالاُجرَةِ المَعلُومَة » یعنی‌ من مُوكلۀ خودم‌ را به‌ ازدواج‌ موكل‌ تو در مدّت‌ معیّن‌ با مهر و اُجرت معیّن‌ درآوردم‌، سپس‌ بدون‌ فاصله‌ وكیل‌ مرد می گوید: « قَبّلت‌ُ لِمُوَكِّلِی هَكذا » یعنی قبول‌ كردم‌ برای موكل‌ خودم‌ همین طور. و نیز هر کدام از الفاظ زَوَّجتُ و اَنکَحتُ را هم همچون لفظ مَتَّعتُ می توان به صورت وکالتی اجرا کرد.

     البته یک شکل سوّمی هم برای اجرای عقد وجود دارد و آن اجرای صیغه عقد به صورت وکالت در توکیل هست که چون این نوع اجرا چندان کاربردی ندارم، ما هم جهت جلو گیری از اطاله کلام متعرّض نمی شویم.

     تــذکُّــر 1

       ماده‌ 1075 قانون‌ مدنی می گوید:‌ نكاح‌ وقتی منقطع‌ است‌ كه‌ برای مدّت‌ معیّنی واقع‌‌ شده‌ باشد، مفهوم‌ ماده‌ مذكور این است كه‌ اگر برای صیغه موقّت مدّت‌ تعیین‌ نشده‌ باشد، عقد ازدواج‌ صحیح‌ است‌ و به‌ عقد دائم‌ مبدّل‌ می شود.

     امّا بعضی از فقهاء می گویند: كه‌ در صورت‌ عدم‌ ذكر مدّت‌ در صیغه موقّت، عقد باطل‌ است‌ و مبدّل‌ به‌ ازدواج‌ دائم‌ نمی شود، زیرا در ازدواج‌ موقّت‌ تعیین‌ مدّت‌ شرط صحّت است‌ پس‌ چنانچه‌ عقد فاقد این‌ شرط باشد باطل‌ است.

     اگر چه‌ قانون‌ مدنی در ماده‌ 1075 قول‌ مشهور فقهاء عظام‌ را پذیرفته‌ است‌ امّا به‌ نظر می رسد قولی كه‌ نظر به‌ بطلان‌ عقد ازدواج‌ موقّت‌ در صورت‌ عدم‌ تعیین‌ مدّت‌ دارد، صحیح‌ تر است. خصوصا اینكه‌ زن‌ و مرد اراده‌ خود را برای صیغه موقّت با آثار آن‌ در نظر داشته‌اند و حال‌ آنكه‌ در صورت‌ عدم‌ تعیین‌ مدّت‌ و مبدّل‌ شدن‌ ازدواج‌ موقّت‌ به‌ ازدواج‌ دائم‌، موجب‌ ضرر به‌ زن‌ و مرد، خصوصا مرد می شود، از قبیل پرداخت‌ نفقه‌ و نیز زن‌ از مرد و بالعكس‌ از همدیگر ارث‌ ببرند، در حالی که منظور آنها این‌ نبوده‌ است‌.

     تــذکّــر 2

     در ماده‌ 1076 قانون‌ مدنی آمده است: مدّت‌ عقد موقّت و صیغه باید كاملا معیّن‌ شود. یعنی باید مدّت‌ طوری باشد كه‌ هیچ گونه‌ ابهامی نداشته‌ باشد و آغاز و آخر زمان‌ ازدواج‌ موقّت‌ كاملا معیّن‌ باشد، حالا فرقی نمی کند که مدّت عقد کم و کوتاه باشد، مثلاً یک ساعت یا یک روز و یا این که مدّت عقد زیاد و طولانی باشد، مثلاً چهل سال یا پنجاه سال.

     اگر در ازدواج‌ موقّت‌، مدّت‌ ذكر شود امّا اوّل‌ و آخر آن‌ معیّن‌ نشود،؛ مثل این كه‌ مردی زنی را به‌ عقد ازدواج‌ موقّت‌ خود در بیاورد به‌ مدّت‌ یک سال‌، امّا آغاز و پایان یک سال را مشخّص و معیّن نکند، در این صورت آغاز عقد از زمان‌ اجرای صیغه عقد محسوب‌ می گردد، زیرا اطلاق‌ عقد اقتضاء دارد كه‌ مدّت‌ بلافاصله‌ از لحظه اجرای عقد شروع‌ شود. اما برخی دیگر از حقوق‌دانان‌ معتقدند که  آغاز مدّت‌ ازدواج‌ موقّت‌، باید پیوسته‌ به‌ زمان‌ انعقاد عقد باشد و نباید جدای از آن‌ باشد و به‌ نظر می رسد نظر اخیر صحیح‌ تر باشد.





نوع مطلب :
برچسب ها :

 
   

گالری عکس بازیگران سینما

کتابخانه الکترونیکی

قالب وبلاگ

گرافیک کامپیوتری opengl